5. การทำความสะอาดและการเก็บรักษาหยดแก้ว

5.1 วิธีการทำความสะอาด

1. การทำความสะอาดตามปกติ

หลังการใช้งานควรล้างหลอดหยดด้วยน้ำกลั่นทันทีเพื่อป้องกันไม่ให้ของเหลวที่ตกค้างภายในหลอดแก้วแห้ง

ขั้นตอนการทำความสะอาดที่แนะนำมีดังนี้:

• ตักน้ำกลั่นลงในหลอดแก้วจนเต็มหลอดประมาณครึ่งหนึ่ง
• บีบหลอดยางเบาๆ เพื่อไล่น้ำออกทางปลายหยด
• ทำซ้ำขั้นตอนนี้ประมาณสามครั้งเพื่อเอาของเหลวที่เหลืออยู่ออกจากผนังด้านในของหลอดแก้ว
• หากมีการจัดการกับสารที่มีความมันหรือจาระบี ให้ล้างหลอดหยดด้วยสารละลายผงซักฟอกเจือจางจำนวนเล็กน้อยก่อน แล้วตามด้วยการล้างด้วยน้ำกลั่นอย่างละเอียด

เมื่อใช้หยดหยดร่วมกับขวดแก้ว ตรวจสอบให้แน่ใจว่าทั้งหยดและคอขวดสะอาดอยู่เสมอเพื่อป้องกันการปนเปื้อนของสิ่งที่อยู่ภายใน

2. การทำความสะอาดสารปนเปื้อนชนิดพิเศษ

สำหรับของแข็งตกค้าง เช่น แคลเซียมคาร์บอเนต ส่วนที่เป็นแก้วของหยดอาจแช่ในกรดไฮโดรคลอริกเจือจางเป็นเวลาประมาณ 5-10 นาที หลังจากที่อนุภาคของแข็งละลายหมดแล้ว ให้ล้างหยดให้สะอาดด้วยน้ำสะอาด จากนั้นจึงล้างน้ำกลั่น

สำหรับสารตกค้างอินทรีย์ เช่น ปิโตรเลียมเจลลี่หรือสารที่เป็นน้ำมัน อาจใช้เอทานอลหรือตัวทำละลายในการทำความสะอาดในห้องปฏิบัติการที่เหมาะสมอื่นๆ ตามความเข้ากันได้ทางเคมีของส่วนประกอบหยด ควรล้างหยดให้สะอาดด้วยน้ำกลั่น

ควรให้ความสนใจเป็นพิเศษกับความเข้ากันได้ของหลอดยาง หลอดแก้ว ขวด และฝาปิดกับน้ำยาทำความสะอาดที่ใช้อยู่

5.2 ข้อกำหนดในการจัดเก็บ

1. การจัดเก็บระยะสั้น

หากไม่ได้ใช้หยดหยดชั่วคราวในระหว่างการทดลอง ให้วางไว้บนชั้นวางหยดโดยเฉพาะโดยให้ปลายอยู่ด้านล่าง

ช่วยให้ของเหลวที่ตกค้างระบายออกพร้อมทั้งลดความเสี่ยงที่ฝุ่นจะเข้าไปในหลอดแก้วด้วย

2. การจัดเก็บข้อมูลระยะยาว

สำหรับการเก็บรักษาในระยะยาว ควรแยกหยดแก้วที่ทำความสะอาดแล้วออกเป็นหลอดยางและส่วนประกอบของหลอดแก้ว

เก็บแต่ละส่วนไว้ในภาชนะที่สะอาดและแห้ง ซึ่งจะช่วยป้องกันไม่ให้กระเปาะยางถูกบีบอัดหรือเสียรูปอย่างต่อเนื่อง

ส่วนประกอบของซิลิโคนหรือยางควรได้รับการปกป้องจากการสัมผัสกับแสงแดดโดยตรงเป็นเวลานาน ความร้อนที่มากเกินไป และสารเคมีออกซิไดซ์ที่รุนแรง ซึ่งอาจเร่งการแก่ แข็งตัว หรือแตกร้าว

สำหรับขวดหยด ตรวจสอบให้แน่ใจว่าฝาและขวดสะอาดและแห้งสนิทก่อนจัดเก็บ

3. การจัดเก็บจำแนก

หยดที่มีขนาด ข้อมูลจำเพาะ หรือวัตถุประสงค์ที่แตกต่างกันควรจัดเก็บแยกต่างหาก

ฉลากอาจใช้เพื่อระบุการใช้งานที่ต้องการ เช่น:

• สำหรับสารละลายกรดเท่านั้น
• หยดสารละลายตัวบ่งชี้
• หยดตัวทำละลายอินทรีย์
• หยดรีเอเจนต์ในห้องปฏิบัติการ

การแยกหยดที่แตกต่างกันช่วยป้องกันการปนเปื้อนข้ามและการผสมสารเคมีโดยไม่ตั้งใจ

6. ข้อควรระวังสำหรับการใช้งานพิเศษ

6.1 การจัดการของเหลวในปริมาณเล็กน้อย

เมื่อจำเป็นต้องถ่ายโอนของเหลวในปริมาณน้อยมาก ให้เลือกหยดหรืออุปกรณ์จัดการของเหลวอื่นที่เหมาะสมกับปริมาตรและความแม่นยำที่ต้องการ

ระหว่างดำเนินการ:

• ใช้แรงกดเบาๆ ที่หลอดยางเมื่อดึงของเหลวลงในหยด
• หลีกเลี่ยงการดึงของเหลวเข้าไปในกระเปาะยางมากเกินไป
• วางตำแหน่งปลายหยดใกล้กับผนังด้านในของภาชนะรับ
• ปล่อยของเหลวอย่างช้าๆและสม่ำเสมอ
• ตรวจสอบให้แน่ใจว่าได้ถ่ายโอนของเหลวตามจำนวนที่ต้องการจนครบถ้วนแล้ว

สำหรับงานในห้องปฏิบัติการที่มีปริมาตรไมโครลิตรที่มีความแม่นยำสูง โดยทั่วไปไมโครปิเปตที่ผ่านการสอบเทียบแล้วจะมีความเหมาะสมมากกว่าหยดแก้วทั่วไป

6.2 ของเหลวที่ถูกออกซิไดซ์หรือระเหยง่าย

เมื่อจัดการกับของเหลวที่ออกซิไดซ์ได้ง่าย ควรลดการสัมผัสกับอากาศโดยไม่จำเป็นให้เหลือน้อยที่สุด

สำหรับของเหลวระเหย ให้ทำงานตามขั้นตอนการจัดการสารเคมีของห้องปฏิบัติการ และจัดให้มีการระบายอากาศที่เหมาะสม

หลังจากถ่ายโอนของเหลวแล้ว ให้ปิดขวดแก้วรีเอเจนต์ด้วยฝาปิดหรือฝาปิดเดิมทันทีเพื่อลดการระเหย การปนเปื้อน และการรั่วไหลโดยไม่ตั้งใจ

ควรตรวจสอบความเข้ากันได้ของหยด ขวด หลอดยาง และฝาปิดกับของเหลวก่อนใช้งาน

6.3 ความปลอดภัยทางชีวภาพ

เมื่อใช้หยดเพื่อจัดการกับตัวอย่างทางชีวภาพหรือการเพาะเลี้ยงจุลินทรีย์ ต้องปฏิบัติตามขั้นตอนปลอดเชื้อที่เหมาะสม

ขึ้นอยู่กับระเบียบปฏิบัติของห้องปฏิบัติการ:

• ใช้หยดที่ผ่านการฆ่าเชื้ออย่างเหมาะสมหรือหยดแบบใช้แล้วทิ้งที่ผ่านการฆ่าเชื้อแล้ว
• หลีกเลี่ยงการสัมผัสส่วนล่างหรือปลายของหลอดแก้วด้วยมือเปล่า
• ป้องกันไม่ให้ปลายหยดสัมผัสกับพื้นผิวที่ไม่ผ่านการฆ่าเชื้อ
• กำจัดหรือฆ่าเชื้ออุปกรณ์ที่ปนเปื้อนตามขั้นตอนความปลอดภัยทางชีวภาพที่ได้รับอนุมัติจากห้องปฏิบัติการ
• อุปกรณ์แก้วที่นำกลับมาใช้ใหม่ควรได้รับการฆ่าเชื้อโดยใช้วิธีการที่ผ่านการตรวจสอบแล้วซึ่งเหมาะสมกับวัสดุชีวภาพที่กำลังจัดการ

หยดที่ใช้แล้วซึ่งสัมผัสกับวัสดุชีวภาพไม่ควรส่งคืนโดยตรงไปยังขวดแก้วรีเอเจนต์ที่สะอาด

7. การบำรุงรักษาและการดูแลหยด

7.1 การบำรุงรักษาหลอดยาง

ไม่ควรให้หลอดยางของหลอดหยดสัมผัสกับสารออกซิไดซ์ที่แรง สารเคมีที่มีฤทธิ์รุนแรง หรือความร้อนสูงเกินไปเป็นเวลานาน

หากหลอดยางกลายเป็น:

• แข็ง,
• เปราะ,
• แตก,
• มีรูปร่างผิดปกติอย่างถาวร หรือ
• ไม่สามารถสร้างแรงดูดได้เพียงพอ

มันควรจะถูกแทนที่

ความทนทานต่อสารเคมีของยางธรรมชาติ ซิลิโคน และอีลาสโตเมอร์อื่นๆ นั้นแตกต่างกันอย่างมาก ดังนั้นควรเลือกวัสดุกระเปาะตามของเหลวที่ใช้งาน

หลักการเดียวกันนี้ใช้กับวัสดุบุรองหรือวัสดุปิดผนึกภายในฝาหยด

7.2 การบำรุงรักษาหลอดแก้ว

เมื่อทำความสะอาดหยดแก้ว ให้หลีกเลี่ยงการใช้เครื่องมือที่แข็งหรือมีฤทธิ์กัดกร่อนที่อาจเกิดรอยขีดข่วนหรือสร้างความเสียหายให้กับผนังด้านในของหลอดแก้ว

หากปลายหยดถูกอนุภาคหรือเส้นใยกีดขวาง ให้ใช้วิธีการทำความสะอาดที่เหมาะสม แทนที่จะใช้แรงทางกลมากเกินไป

ควรถอดหยดแก้วที่เสียหาย แตกร้าว บิ่น หรือมีรอยขีดข่วนหนักมากออกจากการให้บริการทันที

เมื่อประกอบหยดกับขวดแก้วและฝาปิด ให้ตรวจสอบว่าปิเปตแก้วอยู่ตรงกลางอย่างถูกต้อง และไม่กระแทกผนังด้านล่างหรือด้านข้างของขวด

7.3 การสอบเทียบและการตรวจสอบปริมาตร

หยดแบบไล่ระดับที่ใช้สำหรับการวัดเชิงปริมาณควรได้รับการตรวจสอบหรือสอบเทียบเป็นระยะๆ ตามข้อกำหนดในการควบคุมคุณภาพของห้องปฏิบัติการ

วิธีการตรวจสอบที่เป็นไปได้วิธีหนึ่งคือการจ่ายน้ำกลั่นตามปริมาตรที่ระบุที่ทราบลงในภาชนะที่ชั่งน้ำหนักไว้ล่วงหน้า และหาปริมาตรจริงจากมวลน้ำที่วัดได้และความหนาแน่นของน้ำที่อุณหภูมิทดสอบ

ความสัมพันธ์ระหว่างมวล ความหนาแน่น และปริมาตรสามารถใช้เพื่อคำนวณปริมาตรที่ส่งมอบได้

หากข้อผิดพลาดที่วัดได้เกินเกณฑ์ความคลาดเคลื่อนที่ยอมรับได้ซึ่งระบุไว้สำหรับเครื่องมือหรือขั้นตอนในห้องปฏิบัติการ ควรสอบเทียบหยดหยดใหม่หรือลบออกจากการใช้งานเชิงปริมาณ

8. ข้อควรระวังเพื่อความปลอดภัยในการใช้ Dropper

8.1 อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล

เมื่อใช้หลอดหยดเพื่อจัดการกับสารเคมีที่มีฤทธิ์กัดกร่อน เป็นพิษ ระคายเคืองหรือเป็นอันตราย ควรสวมอุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคลที่เหมาะสม

ขึ้นอยู่กับสารเคมีซึ่งอาจรวมถึง:

• ถุงมือกันสารเคมี
• แว่นตานิรภัย
• เสื้อคลุมห้องปฏิบัติการ
• การป้องกันใบหน้าเมื่อจำเป็น

หากสารเคมีอันตรายสัมผัสกับผิวหนังหรือดวงตา ให้ปฏิบัติตามเอกสารข้อมูลความปลอดภัย (SDS) และขั้นตอนฉุกเฉินในห้องปฏิบัติการที่เกี่ยวข้อง ในกรณีส่วนใหญ่ การล้างด้วยน้ำสะอาดทันทีและเป็นเวลานานถือเป็นการตอบสนองครั้งแรกที่สำคัญ

8.2 การกำจัดของเสีย

หยดแก้วที่แตกจะต้องวางในภาชนะสำหรับกำจัดเศษแก้วหรือของมีคมที่ได้รับอนุมัติ ไม่ควรวางลงในถังขยะธรรมดาโดยตรง

หยดพลาสติกแบบใช้แล้วทิ้งควรจำแนกและทิ้งตามประเภทของวัสดุที่สัมผัส

ตัวอย่างเช่น พวกเขาอาจต้องได้รับการปฏิบัติเหมือน:

• ของเสียทางชีวภาพ
• ขยะเคมี
• ของเสียจากห้องปฏิบัติการที่เป็นอันตราย

หยดแบบใช้แล้วทิ้งที่ปนเปื้อนไม่ควรทำความสะอาดและนำกลับมาใช้ซ้ำ เว้นแต่ได้รับการออกแบบมาโดยเฉพาะและได้รับการอนุมัติให้นำกลับมาใช้ใหม่ได้

ควรทิ้งหรือรีไซเคิลขวดแก้ว ฝาปิด และชุดหยดรีเอเจนต์เปล่าๆ ตามข้อบังคับท้องถิ่นและประเภทของสารเคมีที่เก็บไว้ก่อนหน้านี้

8.3 การจัดการเหตุฉุกเฉิน

หากหลอดยาง ฝาหยด หรือส่วนประกอบซีลเสียหายและทำให้ของเหลวรั่วไหล ให้หยุดใช้หยดทันที

ย้ายอุปกรณ์ที่เสียหายไปยังพื้นที่กักเก็บที่เหมาะสม และทำความสะอาดพื้นผิวที่ได้รับผลกระทบตามขั้นตอนความปลอดภัยของสารเคมี

หากตัวขวดแก้วเสียหายหรือรั่ว อย่าใช้ขวดต่อแม้ว่าชุดหยดจะยังอยู่ในสภาพสมบูรณ์ก็ตาม